پارک‌های علم و فناوری

پارک‌های علم و فناوری (Science and Technology Park) به عنوان یکی از نهادهای اجتماعی و حلقه‌ای از زنجیره توسعه اقتصادی مبتنی بر فناوری، شکل گرفتند.

در تعریفی دیگر، پارک علم و فناوری سازمانی است که با هدف افزایش ثروت در جامعه توسط متخصصان حرفه‌ای مدیریت می‌شود و جریان دانش و فناوری را میان دانشگاه‌ها، موسسات تحقیق و توسعه، شرکت‌های خصوصی و بازار به حرکت می‌اندازد.

این گونه پارک‌ها از طریق مراکز رشد، سازمان‌های نوآور را تقویت کرده و فرایندهای زایشی را تسهیل می‌کنند. پارک علم و فناوری محیطی است که در آن واحدهای تحقیقاتی مستقل و یا وابسته به سازمان‌ها و صنایع، مجتمع شده و زیر پوشش و حمایت قرار می‌گیرند تا به خلاقیت و نوآوری بپردازند.

تعمیق ارتباط بین دانشگاه‌ها، سازمان‌های تحقیقاتی، واحدهای تولیدی و مراکز تصمیم‌گیری دولتی در جهت توسعه فناوری و علوم کاربردی، از جمله اهداف ایجاد و توسعه پارک‌های علم و فناوری است.

از طرف دیگر پارک‌های فناوری به عنوان ابزار جلب شرکت‌های مبتنی بر فناوری پیشرفته در سطح بین‌المللی شناخته می‌شوند و علاوه برآن محملی برای جذب متخصصان و دانشمندان و توسعه فعالیت کارآفرینان می‌باشند.

همچنین شکل‌گیری و توسعه بسیاری از پدیده‌های نوظهور تکنولوژیکی از درون این پارک‌ها است و دولت‌ها می‌کوشند با ایجاد محیطی مناسب، شرایط کار و فعالیت را برای شرکت‌های کوچک و متوسط و جذب شرکت‌های بین‌المللی مبتنی بر فناوری فراهم نمایند.

در تعریفی دیگر در مورد پارک فناوری آمده است:
پارک فناوری واحدی است که:

  • با مؤسسات آموزشی و پژوهشی در ارتباط است.
  • زیرساخت‌ها و خدمات پشتیبانی، خصوصا مستغلات و فضاهای اداری را برای واحدهای تجاری فراهم می‌نماید.
  • وظیفه انتقال فناوری را بر عهده دارد.
  • وظیفه توسعه فناوری را بر عهده دارد.

اهداف پارک علم و فناوری:

اگرچه هر شهر یا کشوری ممکن است دلایل متفاوتی برای ایجاد پارک‌های فناوری داشته باشد، ولی عموما هدف اولیه از تشکیل یک پارک فناوری افزایش تعداد شرکت‌های کوچک و متوسط دانش‌بنیان است تا در یک محیط اقتصادی به فعالیت بپردازند. از این شرکت‌ها به عنوان پشتوانه بخش خصوصی برای کمک به تنوع اقتصادی نام برده می‌شود.

جایگاه پارک علم و فناوری:

عدم تکمیل زنجیره ساختاری صنعت و دانشگاه، یکی از موانع توسعه علمی و اقتصادی کشورهاست. این امر موجب پیدایش شهرک‌ها و پارک‌های علم و فناوری از دهه ۱۹۶۰ ابتدا در آمریکا و پس از آن در دیگر کشورهای جهان گردید که در ابعاد مختلف و با طیف گسترده‌ای از شرح وظایف به عنوان حلقه‌ای از زنجیره اقتصاد مبتنی بر فناوری توسعه یافتند.

امروزه پارک‌های علمی، تحقیقاتی و فناوری نقش بسیار عمده‌ای در پیشبرد اقتصاد جهان ایفا می‌کنند. پارک‌های علم و فناوری علاوه بر امکان فعالیت شرکت‌های کوچک و متوسط دانش‌بنیان و کارآفرین در یک محیط اقتصادی، بستر لازم را جهت انتقال و توسعه فناوری، تولید با ارزش افزوده بالا، جذب سرمایه‌گذاری خارجی و ورود کارآفرینان و واحدهای صنعتی به بازارهای جهانی را فراهم می‌نماید.

جایگاه پارک‌های علم وفناوری در توسعه کشورها:

  • نهاد اجتماعی و حلقه‌ای از زنجیره توسعه اقتصادی مبتنی بر فناوری
  • راهبردی هماهنگ برای توسعه ملی یا منطقه‌ای
  • جایگاه شکل‌گیری و توسعه بسیاری از پدید‌های نوظهور فناورانه
  • ایفاکننده نقش محوری در توسعه اقتصادی کشورها
  • جایگاه توسعه نوآوری‌های دانش محور از طریق موسسات کوچک و متوسط

سرویس‌های ممتازی که در پارک‌های علمی و فناوری ارائه می‌شوند:

آموزش: وجود دانشگاه‌ها (یا داشتن پایگاه‌هایی در آنها) و مراکز تحقیقاتی و محققین ورزیده، زمینه را برای برگزاری دوره‌‌های آموزش کلاسیک در حد ممتاز (فوق‌ لیسانس و دکترا) و نیز دوره‌‌های آموزشی تخصصی در رشته‌های مختلف را با کمترین هزینه ممکن فراهم می‌کند.

اطلاعات: وجود مرکز یا مراکز اطلاع ‌رسانی مدرن، این امکان را به وجود می‌آورد که اطلاعات در زمینه‌‌های مختلف از طریق نشریات و کتب موجود در کتابخانه‌‌ها و یا بانک‌های اطلاعاتی به هنگام در اختیار پژوهشگران قرار گیرد. در غالب پارکها و شهرک‌های علمی و فنوری پست الکترونیکی برای انتقال اطلاعات از طریق شبکه‌‌های جهانی، کاملاً فعال است. به علاوه مدیریت این پارک‌ها به طور پیوسته برگزاری سمینارها و کنفرانس‌های مورد نیاز را در دستور کار خود دارد.

ثبت و اختراعات: در پارک‌ها و شهرک‌های علمی و فناوری این امکان به سادگی فراهم است که حاصل ابداعات و نوآوری‌های پژوهشگران به نام خود آنان ثبت و حقوق آنان محفوظ بماند.

استان عنوان موسسه/سازمان موسس زمینه فعالیت پارک آدرس وبسایت
اردبیل پارک علم و فناوری استان اردبیل کشاورزی- بیوتکنولوژی و صنایع وابسته به آن- گردشگری و توریسم و صنایع وابسته به آن
اصفهان شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان www.istt.ir
پارک علم و فناوری شیخ بهائی اصفهان www.istt.ir
البرز پارک علم و فناوری البرز خدمات تخصصی فنی-مهندسی، گیاهان دارویی، صنایع غذایی، کشاورزی، نانو نکنولوژی، شیمی www.alborzstp.ir

 

آذربایجان شرقی پارک علم و فناوری استان آذربایجان شرقی مکانیک- ماشین آلات کشاورزی- الکترونیک-طراحی صنعتی- مکاترونیک www.eastp.ir

 

آذربایجان غربی پارک علم و فناوری استان آذربایجان غربی فناوری اطلاعات و ارتباطات- برق و کامپیوتر الکترونیک- مکانیک- مواد و ساختمان- صایع شیمی- فرآورده های دارویی- زیست فناوری و تجهیزات پزشکی- کشاورزی، منابع طبیعی- صنایع غذایی و محیط زیست- نانوتکنولوژی و بیوتکنولوژی www.wastp.ir

 

بوشهر پارک علم وفناوری خلیج فارس (استان بوشهر) فناوری اطلاعات، ارتباطات (ict) و الکترونیک – صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و نانو تکنولوژی – صنایع غذایی و بیوتکنولوژی- کشتی سازی و صنایع دریایی www.pgstp.ir

 

تهران پارک علم و فناوری دانشگاه تربیت مدرس – فناوری اطلاعات و ارتباطات
– انرژی و بهینه‌سازی مصرف انرژی
– نانو تکنولوژی و مواد نو و پیشرفته
– هوافضا و صنایع مرتبط با آن
www.mstpark.org

 

پارک علم و فناوری پردیس

 

جامع

 

www.techpark.ir

 

پارک علم و فناوری دانشگاه تهران

 

عمومی

 

stp.ut.ac.ir

 

پارک علم و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی

 

تخصصی صنایع خودرو، دارویی، صنایع غذایی و کشاورزی

 

چهارمحال و بختیاری

 

پارک علم و فناوری استان چهارمحال و بختیاری کشاورزی و باغداری( سیب زمینی،بادام، هلو، گردو) و صنایع تبدیلی کشاورزی- شیلات (آبزیان و ماهی های سردابی)- گردشگری و محیط زیست- معادن (مس، سنگ های تزئینی، سنگ گچ، مارنو دولومیت صنعتی)- آب و صنایع وابسته- صنایع فلزی(فولاد)- گیاهان دارویی www.chbstp.ir

 

خراسان جنوبی

 

پارک علم و فناوری استان خراسان جنوبی

 

IT,ICT- صنایع و فرآورده های معدنی-کشاورزی (محیط زیست- گیاهان دارویی)-مکاترونیک-صنایع غذایی و فرآورده های آن- پتروشیمی-مهندسی پزشکی www.skstp.ir

 

خراسان رضوی

 

پارک علم و فناوری استان خراسان رضوی

 

عمومی (علوم مهندسی- خدمات- نفت و گاز و پتروشیمی..)

 

www.kstp.ir

 

خراسان شمالی

 

پارک علم و فناوری استان خراسان شمالی

 

کشاورزی، دامپروری، صنعت و معدن

 

www.nkstp.ir

 

خوزستان پارک علم و فناوری استان خوزستان صنایع نفت- گاز و پتروشیمی- کشاورزی- شیلات و صنایع تبدیلی- فولاد و صنایع وابسته- انرژی و منابع آب

 

www.khstp.ir

 

زنجان

 

پارک علم و فناوری دانشگاه علوم پایه زنجان

 

عمومی www.technopark.ir

 

سمنان

 

پارک علم و فناوری دانشگاه سمنان

 

جامع www.sustp.ir

 

پارک علم و فناوری استان

سمنان

طراحی، مهندسی و مهندسی معکوس، توسعه‌ی دانش فنی و تجاری‌سازی نتایج، حمایت از اجرای تحقیقات کاربردی و توسعه‌ای مطابق با اولویت‌های فناوری کشور در تمامی زمینه‌های فنی و مهندسی، کشاورزی، زیست‌فناوری، شیمی و صنایع شیمیایی، علوم پایه، پزشکی، مهندسی پزشکی، نانو و سایر فناوری‌های سطح بالا www.sstp.ir

 

سیستان و بلوچستان

 

پارک علم و فناوری استان سیستان و بلوچستان انرژی های نو (انرژی بادی و خورشیدی)- معدن و فرآورده های معدنی غیر فلزی)- کشاورزی (محصولات گرمسیری: موز و خرما و محصولات مقاوم به شوری و کم آبی)- دامپروری و فرآورده های دامی- شیلات و آبزی پروری
فارس

 

پارک علم و فناوری استان فارس فناوری اطلاعات وارتباطات- ict الکترونیک -مکانیک -نفت، گاز و پتروشیمی، نانوتکنولوژی، صنایع غذایی-خدمات تخصصی فنی مهندسی

 

www.fstp.ir

 

قزوین

 

پارک علم وفناوری استان قزوین

 

صنایع شیمیایی و شوینده-مکانیک و قطعه سازی-معدن و کانی‌های غیر فلزی-مکاترونیک و فناوری اطلاعات- پزشکی- کشاورزی

 

www.qstp.ir

 

قم

 

پارک علم و فناوری استان قم

 

علوم انسانی، فناوری‌های رم و صنایع فرهنگی- فناوری اطلاعات و تجارت الترونیک- فناوری مواد و شیمی

 

www.qomstp.ir

 

کردستان

 

پارک علم و فناوری استان کردستان

 

کشاورزی (محصولات باغی، گیاهان دارویی و صنایع فرآوری و تبدیلی آن)- معدن (استخراج و فرآوری سنگ و طلا)- ICT (هوشمندسازی، اتوماسیون و دولت الکترونیک)

 

www.stpok.ir

 

کرمان

 

پارک علم و فناوری کرمان www.msp.ir
کرمانشاه

 

پارک علم و فناوری جهاد دانشگاهی کرمانشاه

 

فرآورری و آموزش کشت گیاهان دارویی-آنالیز مواد و ایجاد بانک اطلاعاتی پتانسیل معدنی و گیاهی-ایجاد سیستمهای اطلاعاتی یکپارچه و GIS – اتوماسیون- خودکارسازی فرآیندها

 

kti.ir

 

گلستان

 

پارک علم و فناوری گیلان

 

کشاورزی و منابع طبیعی (دانه های روغنی و غلات)- صنعت سلولزی- صنایع غذایی و شیلات- گیاهان دارویی وفرآورده‌های آن

 

www.gstp.ir

 

لرستان

 

پارک علم و فناوری استان لرستان فناوری‌ها و صنایع مربوط به حوزه کانی‌های غیر فلزی- کشاورزی- گیاهان دارویی و داروهای گیاهی- باستان شناسی

 

www.lstp.ir

 

مازندران

 

پارک علم و فناوری استان مازندران کشاورزی (برنج، مرکبات و افزایش بهره‌وری زمین)- صنایع تبدیلی کشاورزی و شیلات- فناوری‌های حوزه سلامت (گیاهان دارویی، تغذیه سالم، فناوری‌های پیشگیری)- صنعت( موتورها، چوب و کاغذ)- صنایع دریایی (زمینه‌های ممتاز دریای خزر)

 

www.mstp.ir

 

مرکزی

 

پارک علم و فناوری استان مرکزی

 

فنی و مهندسی (صنایع شیمیایی و فلزی، صنعت آلومینیوم، فناوری اطلاعات و ارتباطات و …)

 

www.astp.ir

 

هرمزگان پارک علم و فناوری استان هرمزگان

 

www.hmstp.ir
پارک زیست فناوری خلیج فارس (قشم)

 

www.pgbp.ir
همدان

 

پارک علم وفناوری استان همدان

 

عمومی

 

www.hstp.ir

 

یزد

 

پارک علم و فناوری استان یزد www.ystp.ac.ir